در قرائن و علامات تشخيص مرض تا رفع سدّه از امعاء شود هلاك خواهد گرديد و اگر بدفع عرض يعنى درد مشغول گردد به اين معنى كه مسكن استعمال كنند پس هر مسكّن و مخدّرى باسترخاء عضو سبب تأخير و تعويق عمل طبيعت گشته مرض قوى شده چون هر مسكّن قوّه دافعه عضو را از بين مىبرد و عضلات مهيئه براى دفع موادّ را ساكت و صامت مىگذارد پس تمكن سدّه بيشتر خواهد شد در قولنج و همچنين در ساير اعضاء لذا مآل امر به هلاكت خواهد كشيد پس در مثل اين موارد طبيب بايد دقّت نموده و بينديشد در قوّه و بنيه مريض بچه اندازه و شدّت درد چه مقدار زمان براى او لازمست اگر ديد قوّه مريض مقتضى است درد كشيده تا وقتى بوسيله مليّنات و منقّيات مفيده و ضمادات و ساير معالجات دفع مواد متمكّنه در روده قولون شود عمل به اين لازم و اگر ديد طاقت مريض نارسا پس استعمال مسكّن واجب خواهد بود . در قرائن و علامات تشخيص امراض بدانكه اطبّاء قديم براى تشخيص امراض علائم و نشانه‌هائى ذكر نموده‌اند و اطبّاء و محقّقين جديده به جهت شناختن آن امراض اسبابهائى وضع كرده و بين دكترها متفرّق ساخته‌اند امّا علائم و نشانهاى قديمه من جمله نبض است كه بزرگترين تشخيص است در شناختن امراض بدستورى كه گذشت ذكر آن و بعضى استعلام از بول و غائط است همچنانكه ذكر شد و گاهى بعلامات مختصّهء اخلاط است كه فهميده شد و گاهى به چند علامت مانند ضم كردن احكام سنه بعلامات مختصّهء مرض و گاهى بعلامات خاصهء امراض تشخيص داده مىشوند چنانچه مقدار قليلى در اوائل اين مختصر بعرض رسانيديم و نيز شناخته مىشود بعلامات مختصّهء كه مرض ذكر بايد شود در ذكر امراض كه مىآيد بعد از اين و امّا اسبابهاى جديده كه با آنها تشخيص امراض مىدهند عبارتست از ميزان الحراره